VGM-plan voor de werf: inhoud en wanneer opdrachtgevers erom vragen

Wanneer een opdrachtgever erom vraagt

VCA is een veiligheidschecklist en certificatiesysteem voor aannemers, veel gebruikt in België en Nederland. Het is een privésysteem, geen wet. Veel industriële sites en hoofdaannemers maken het toch een voorwaarde voor toegang, en ze vragen een plan per opdracht.

Het plan heeft verschillende namen. In het Nederlands is het een VGM-plan, in het Frans een plan particulier de sécurité et de santé (PSS) en in het Engels een project safety, health and environment plan. Dit artikel is praktische uitleg, geen juridisch advies.

Verwacht de vraag bij de preselectie of op de startvergadering. Sommige opdrachtgevers willen het plan goedgekeurd zien voor een startdatum wordt bevestigd, dus vraag vroeg wat ze nodig hebben en hoelang de goedkeuring duurt.

Het wettelijk kader, in grote lijnen

De Belgische Welzijnswet van 4 augustus 1996 verplicht opdrachtgevers en aannemers om informatie over risico's uit te wisselen en hun werk te coördineren. Het KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen voegt specifieke regels toe, waaronder de rol van een veiligheidscoördinator.

Uit het buitenland gedetacheerde werknemers hebben normaal een attest nodig dat aantoont welk socialezekerheidsstelsel van toepassing is (het A1-attest) en een Limosa-melding voor werk in België. Welke regels voor uw opdracht gelden, hangt af van de werf en de werknemers, dus vraag het aan de opdrachtgever of de veiligheidscoördinator.

Mensen, werk en contacten

Het eerste deel van een plan beantwoordt wie en wat. Het geeft de contactpersonen bij de opdrachtgever en bij de aannemer, en de noodnummers en verzamelplaatsen voor de site.

Daarna noemt het de mensen die op de werf zullen zijn, met hun kwalificaties en opleidingen. Tot slot beschrijft het het werk: wat er gedaan wordt, hoelang het duurt en wat de belangrijkste deeltaken zijn.

Houd de lijst van mensen actueel. Wordt een technieker vervangen, dan wordt het plan aangepast en krijgt de nieuwe persoon een briefing over de werfregels voor hij start.

Gereedschap, materieel en producten

Het plan geeft het gereedschap en materieel dat zal worden gebruikt, met hun keuringsstatus. Dat omvat zaken zoals werkplatformen, hijsmateriaal, elektrisch gereedschap en lasapparaten. Gereedschap zonder geldige keuring hoort niet op de werf.

Ook chemische producten worden opgelijst, met hun veiligheidsinformatiebladen als bijlage. Kitten, oplosmiddelen, reinigingsproducten en snijvloeistoffen tellen allemaal mee.

Waar materieel gehuurd is of door een andere firma wordt meegebracht, moeten de keuringsdocumenten nog altijd beschikbaar zijn. De veiligheidsverantwoordelijke van de site kan ze aan de poort vragen.

De taakrisicoanalyse

De risicoanalyse is de kern van het plan. Elke deeltaak wordt onderzocht op gevaren, zoals werken op hoogte, elektrisch contact, vallende voorwerpen, werken met vuur of besloten ruimtes.

Een gangbare manier om risico te scoren is de Kinney-methode. Ze vermenigvuldigt blootstelling, waarschijnlijkheid en ernst tot een risiconiveau. De score wordt twee keer gegeven, voor en na de beheersmaatregelen, zodat de lezer ziet wat elke maatregel oplevert.

Een goede analyse is specifiek voor de werf. Een analyse die van een ander project is gekopieerd, valt snel op, en ze helpt de mensen die het werk doen niet. Noem de echte gevaren: de onder spanning staande apparatuur in de buurt, het verkeer, de vloer, de hoogte, de aanpalende technieken.

• Beschrijf de deeltaak en het gevaar
• Score het risico voor de maatregelen
• Bepaal de maatregelen: het gevaar uitschakelen, collectief beschermen, daarna persoonlijke bescherming gebruiken
• Score het resterende risico

Vergunningen, preventie en bijlagen

Veel sites vragen een werkvergunning voor bepaald werk start. Typische voorbeelden zijn werken met vuur (vuurvergunning), werken op hoogte, betreden van besloten ruimtes en LOTO (vergrendelen) van toestellen. Het plan zegt welke vergunningen van toepassing zijn en wie ze afgeeft.

De algemene preventiemaatregelen omvatten persoonlijke beschermingsmiddelen, collectieve bescherming zoals leuningen en afgebakende zones, orde en netheid, en de noodprocedure. Certificaten, opleidingsattesten en veiligheidsinformatiebladen gaan in de bijlagen.

Vergunningen zijn meestal beperkt in tijd en gelden voor een afgebakend gebied. Start niet voor de vergunning getekend is, en ga niet verder nadat ze vervallen is. De site zegt wie moet tekenen.

Hoe wij het aanpakken

I.G. Solutions is VCA-conform. Wij leveren ons veiligheidsplan en onze certificaten voor het werk start, zodat de opdrachtgever ze kan nakijken bij de preselectie en niet op de eerste ochtend op de werf.

Heeft uw site een eigen sjabloon of portaal, laat het ons vroeg weten. Wij vullen uw formaat in en geven de specifieke risico's van de opdracht, in plaats van een algemeen document te sturen.

Voor de start briefen wij ook onze technici over het plan, zodat de mensen op de vloer de inhoud kennen, niet enkel de mensen op kantoor.